زبان کشور گرجستان

 

در جهان نزدیک به پنج هزار زبان وجود دارد که با مطالعه و تحقیقات بیشتر می توان این تعداد را با دقت بیشتری نام برد. زبان هایی در دنی وجود دارد که گاهی چندین ملت از آن استفاده میکنند. به عنوان مثل، انگلیسی در انگلستان،آمریکا و کانادا. اسپانیایی در اسپانیا و کشورهای آمریکای جنوبی. زبان فارسی در ایران، افغانستان و تاجیکستان. بسیاری از زبانها هستند که تنها توسط یک ملت صحبت میشود، زبان گرجی یکی از این زبان ها هست. زبان گرجی، زبان مردم گرجستان است.

زبان های دنیا بر اساس خاستگاه مشترکشان گروه بندی می شوند. زبان های منشأ مشترک، زبان های مرتبط نامیده می شوند. زبان هایی که از یک خانواده زبانی هستند، گویش های تاریخی زبانهای مختلفی محسوب می شوند(انواع مختلف قومی-سرزمینی)، که در بین آنها تفاوت های زبانی در طی سالها به حدی افزایش یافت که گویش ها به شکل زبانهای مستقل شکل گرفتند.

به عنوان مثال اینگونه است که ما زبان های فرانسوی، ایتالیایی، اسپانیایی، رومانیایی و سایر زبان های مرتبط را دریافت کردیم.

گروهی از زبانهای مرتبط را خانواده زبان می نامند. خانواده زبان های معروف جهان عبارتند از: خانواده زبان های هندی و اروپایی،خانواده زبانهای ترکی-آلاتی، خانواده زبانهای سامی و غیره.

زبان گرجی مربوط به کدام زبان است؟

از قدیم الایام سعی بر پاسخ به این سوال همواره داشته اند. هرودوت( قرن پنجم قبل از میلاد) زبان گرجی را با زبان مصری پیوند داد. در قرون هفدهم تا هجدهم این موضوع بیشتر مورد توجه قرار گرفت. در زمان های مختلف، دانشمندان مختلف نظرات خود را در مورد منشأ زبان گرجی بیان کردند. در قرن نوزدهم سعی کردند زبان گرجی را با زبانهای اروپایی پیوند دهند. اگر چه دانشمندان اروپایی(ماری بروس،فرانتس باپ) به طور جدی سعی در توجیه این دیدگاه داشتند که در اروپا نظرات جانبدارانه درمورد زبان گرجی نمایان شد.

در سال 1864 فردریش مولر مقاله ای منتشر کرد که در آن استدلال کرد که زبان های گرجی-قفقازی به عنوان بقایای بزرگی از زبانهای مستقل هستند. این دیدگاه مشترک بود و هنوز هم یک موضع معتبر در نظر گرفته می شود: زبان گرجی به خانواده زبان های شناخته شده در جهان مربوط نمی شود. زبان های مربوط به گرجی، زبان های مردمان ساکن در قلمرو قفقاز هستند: زبان کارتولوری(سوانی، مگرول-لازوری)،زبان های آبخازی-آدیغوری، زبان های چاچنور-اینگوش و زبان های داغستانی. این گروه از زبانها را در علوم پایه خانواده زبان های ایبری-قفقازی می نامند. لازم به ذکر است ایبری-قفقازی یک اصطلاح زبانی است و معادل یک اصطلاح جغرافیایی نیست.

زبان گرجی یک زبان ادبی است. قدیمی ترین آثار ادبی ایجاد شده به این زبان به قرن پنجم باز می گردد. می توان تاریخ توسعه زبان ادبی گرجی را از «شکنجه شوشانیک» توسط یاکوب خوتسه(قرن پنجم) تا امروز دنبال کرد. در طول16 قرن، زبان ادبی گرجی در حال تغییر، بهبود و توسعه بوده است. امروز مس توان گفت زبان گرجی یکی از زبانهای ادبی متمدن و بسیار توسعه یافته است.

زبان گرجی زبان رسمی گرجستان است. در بخشی از گرجستان، آبخازیا، همراه با زبان گرجی زبان آبخازی زبان دولتی محسوب می شود. دولت گرجستان از زبان گرجی به عنوان یک زبان رسمی و ریشه دار، پشتیبانی میکند و وظیفه ی آموزش، توسعه و مطالعه آن را بر عهده دارد. مهاجرت به گرجستان و آشنایی با زبان رسمی این کشور، یعنی گرجی، می‌تواند به تازه‌واردان کمک کند تا به راحتی با جامعه محلی ارتباط برقرار کنند.

 آیا در گرجستان فارسی صحبت می کنند؟

زبان رسمی گرجستان زبان گرجی می باشد و در گرجستان به ندرت افرادی هستند که به فارسی صحبت کنند. به طور مثال فقط افراد ایرانی که ساکن گرجستان هستند و کسانی که در دانشگاه به مطالعه زبان فارسی پرداخته اند. در این بین گرجی های ساکن ایران (فریدونشهر) هم هستند که به هر دو زبان گرجی و فارسی صحبت میکنند. گرجی های فریدونشهر حدود 400 سال پیش توسط شاه عباس صفوی از گرجستان به ایران کوچانده شدند. در دوره هایی که جنگ هایی بین ایران و گرجستان رخ داده این کوچ کردن ها صورت گرفته است. گرجی های ایران با وجود نداشتن کتاب و آموزش، توانستند زبان گرجی را سینه به سینه به نسل های بعد انتقال دهند تا زبانشان را حفظ کنند.

در دوره هایی از تاریخ به علت تحت استعمار بودن بخش شرقی گرجستان توسط ایران، برخی کلمات فارسی در زبان گرجی وارد شده است. برای مثال:

چنگال، پول، سفره(سوپرا)، پرده، پنجره، شیشه(شوشا)، ناموس، گیج(گیژی)، جیب، ریحان، بادمجان(بادریجانی)، دارچین، ساعت،

حوض(آوضی)، اتاق(اتاخی).

 

 

الفبای زبان گرجی:

خط گرجی یکی از قدیمی ترین خط هاست و در میان 14 خط زنده دنیا قرار دارد. در 30 نوامبر 2016 ، یونسکو الفبای گرجی را در فهرست نمایندگی میراث فرهنگی ناملموس بشریت قرار داد. متاسفانه هیچ منبع دقیقی برای تاریخ گذاری زمان معرفی خط گرجی وجود ندارد. قدیمی‌ترین کتیبهٔ کشف شده از زبان گرجی، نوشته شده به نخستین الفبای گرجی (آسومتاورولی) مربوط به سدهٔ یکم پیش از میلاد مسیح است. کتیبه های دیگری نیز در اورشلیم یافت شده که در موزه نگه داری می شود و تخمین زده می شود که قدمت این کتیبه به سالهای قبل از میلاد مسیح ارتباط پیدا کند.

الفبای گرجی امروزی دارای 33 حرف است که به صامت و مصوت تقسیم می شود. در زبان گرجی 5 مصوت  و 28 صامت وجود دارد. الفبای قدیمی دارای 38 حرف و نشانه بود که پنج مورد از آنها بعد از رفورم های ایلیا چاوچاوادزه(نویسند، شاعر، روزنامه نگار و شخصیت شناخته شده جامعه) دیگر در گرجی مدرن استفاده نمی شود.

حروف الفبای گرجی:

ა-ბ-გ-დ-ე-ვ-ზ-თ-ი-კ-ლ-მ-ნ-ო-პ-ჟ-რ-ს-ტ-უ-ფ-ქ-ღ-ყ-შ-ჩ-ც-ძ-წ-ჭ-ხ-ჯ-ჰ

 

لازم به ذکر است که آواهای ذکر شده توسط این حروف را امروزه نیز در زبان ها و گویش های گرجی می توان یافت، مانند: خِوسور، پشاوی، سوانی و غیره.

 

آموزش زبان گرجی

زبان گرجی در میان زبان های سخت نوشتاری مانند چینی،هندی، ژاپنی و کره ای قرار دارد. در زبان گرجی امکان استفاده همزمان از چندین حروف صامت وجود دارد و همین امر بر سختی این زبان می افزاید. یادگیری زبان گرجی راه های مختلفی دارد، مخصوصا امروز با استفاده از شبکه های اجتماعی مختلف و اینترنت می توانید تا حدودی زبان گرجی را یاد بگیرید. اما برای درک بهتر و یادگیری اصولی بهتر است از کلاسهای آموزشی با حضور معلم زبان گرجی این زبان را یاد بگیرید. در ادامه برخی کلمات گرجی را برایتان ذکر می کنیم که بیشتر با زبان گرجی آشنا بشوید. برای کسانی که در زمینه ساخت و ساز در گرجستان فعالیت می‌کنند، یادگیری زبان گرجی می‌تواند مزیت‌های زیادی به همراه داشته باشد، به ویژه در تعاملات روزمره با کارگران محلی.

همانطور که در بالا اشاره شد، زبان گرجی یکی از زبان‌های تقریبا سخت دنیا محسوب می‌شود که هجاهای بدون صدای زیادی دارد و هم‌نشینی این هجاها کنار یکدیگر، تلفظ کلمات و جملات را برای ناآشنایان به این زبان سخت می‌کند.  برای کسانی که به دنبال خرید ملک در گرجستان هستند، آشنایی با زبان گرجی می‌تواند مزیت بزرگی باشد و روند خرید را آسان‌تر کند.

در گرجستان مردم این کشور به این علت که چندین سال عضو اتحاد جماهیر شوروی بودند، عمدتا زبان روسی نیز می دانند. البته افراد مسن تر تسلط بهتری دارند تا جوانان. اکر قصد سفر به گرجستان داشته باشید بهتر است برخی کلمات گرجی را یاد بگیرید تا بهتر بتوانید با مردم محلی ارتباط برقرار کنید. لازم به ذکر است نسل جوان و میان سال(کمتر) میتوانند به زبان انگلیسی هم صحبت کنند و اگر شما هم زبان انگلیسی را در حد برطرف کردن نیازهای اصلی برقراری ارتباط می دانید، بهتر خواهد بود.

 

 

کلمات کاربردی زبان گرجی

برای افرادی که به طور توریستی به گرجستان سفر میکنند بهتر است برخی کلمات گرجی برای معاشرت و برقراری ارتباط و رفع نیازهای اولیه روزمره را یاد بگیرند. در پایین به تعدادی از این کلمات اشاره میکنیم.

გამარჯობა-gamarjoba-سلام

კი,დიახ() – ki , diakh – آره، بله(محترمانه)

ნახვამდის – nakhvamdis – خدانگهدار

საიდან ხართ? – saidan khart? – اهل کجا هستید؟

რა გნებავთ? – ra gnebavt? چه نیاز دارید؟

არ მინდა – ar minda – نمیخوام(غیر رسمی)

არ მსურს – ar msurs – نمیخواهم(رسمی)

ჩემი ანგარიში თუ შეიძლება – Chemi angarishi tu sheidzleba – صورت حساب من را لطف کنید

ბოდიში – bodishi – عذر میخوام

დილა მშვიდობისა – dila mshvidobisa صبح بخیر –

ღამე მშვიდობისა – ghame mshvidobisa – شب بخیر

თქვენ რა გქვიათ? – tkven ra gkviat? – اسم شما چیست؟

სასიამოვნოა – sasiamovnoa – از دیدار شما خرسندم

როგორ ხართ?- rogor khart? – حال شما چطور است؟

ეს რა ღირს? – es ra ghirs? – این قیمتش چنده؟

ძალიან ძვირია. – dzalian dzviria – خیلی گران است

იცით რა მაიტერესებს? – icit ra maiteresebs? – میدونید چی مد نظرمه؟

რით შემიძლია დაგეხმაროთ? Rit Shemidzlia dagekhmarot? چگونه میتونم کمکتون کنم؟

დამეხმარეთ – damekhmaret – کمک کنید

გილოცავთ – gilocavt – تبریک میگم

 

زبان گرجی به فارسی

علاقه مندان به یادگیری زبان گرجی می توانند از دیکشنری های معتبر گرجی به فارسی و بلعکس استفاده کنند. هم اکنون استفاده از دیکشنری گوگل ترنسلیت به علت دسترسی سریع و ترجمه همزمان کلمات و جملات محبوبیت بیشتری دارد. گرچه گاها اشتباهات دستوری هم در آن مشاهده میشود. علاقمندان به کتاب(کاغذی) نیز می توانند دیکشنری فارسی به گرجی نوشته ی آقای نوروز لاچینانی را در ایران تهیه کنند که به عنوان مرجع دیکشنری فارسی به گرجی شناخته شده است.

 

زبان های رایج در گرجستان

روند شکل گیری ملت گرجستان و توسعه زبان گرجی به طور مستقیم با قبایل و یا ایالت های همسایه، ارتباطات سیاسی-فرهنگی(جنگ ها، مهاجرت ها، روابط تجاری، تاثیرات فرهنگی، آموزش، جهت گیری مذهبی) مرتبط بود.

قبل از میلاد مسیح در قرون ششم و هفتم، ایجاد ایالت های گرجستان آغاز شده بود.تحکیم دولت مرکزی روند نزدیک شدن قبایل و تشکیل جامعه گرجی را تسریع بخشید.اعلام مسیحیت به عنوان دین رسمی گرجستان در قرن چهارم عامل مهمی در ایجاد فرهنگ یکپارچه مادی و معنوی بود. بعدها به واسطه ی همین تحکیم و اتحاد مردمی، یک دولت فیودالی واحد از طریق اتحاد همه شاهزادگان به وجود آمد. علاوه بر اینکه گرجستان کشوری با فرهنگ غنی و تاریخی است، سرمایه گذاری در گرجستان نیز به دلیل سیاست‌های حمایتی دولت و ثبات اقتصادی، فرصت‌های بسیاری را برای سرمایه‌گذاران خارجی فراهم کرده است.

این ارتباطات و جنگ ها و مهاجرت ها باعث شد زبانهای دیگری هم در گرجستان نمایان شود. مانند: ارمنی، روسی، آذری، ترکی و.. برای افرادی که به دنبال اخذ اقامت گرجستان هستند، تسلط به زبان گرجی یا یکی از زبان‌های رایج در این کشور می‌تواند بهبود قابل توجهی در زندگی روزمره‌شان ایجاد کند.

البته تقریبا 95% مردم گرجستان به گرجی صحبت میکنند و زبانشان گرجی است، 5% باقیمانده نیز تقسیم می شود به زبان هایی که در بالا گفته شد. تنها در دوره هایی که گرجستان توسط روسیه اشغال شده بود زبان دولتی به زبان روسی تغییر پیدا کرده بود. مانند دوران اتحاد جماهیر شوروی که زبان دولتی-رسمی زبان روسی بود و به همین دلیل است که اغلب مردم گرجستان می توانند به زبان روسی هم صحبت کنند. در قرون هفدهم تا نوزدهم هم که گرجستان تحت استعمار تزار روسی بود نیز زبان رسمی روسی بود.

 

جمع بندی

زبان گرجی و خط گرجی به علت تاریخچه و قدمتی که دارد از کهنه ترین زبانهای جهان محسوب می شود. گرچه در طول قرن ها دچار تغییر و تحول شده اما هنوز هم پیچیدگی های خودش را دارد و یادگیری این زبان تکرار و تمرین زیادی می طلبد. این به این معنا نیست که این زبان غیر قابل یادگیری یا بسیار سخت است. اما باید در نظر داشت چنین زبان هایی با پیچیدگی هایی که نام بردیم، یادگیری اش خیلی آسان نیست و نیاز به زمان بیشتری دارید تا آن را فرا بگیرید.

یادگیری زبان گرجی برای ایرانیان به علت وجود چندین حروف صامت در کلمات و تلفظ سخت آن، گاهی چالش بزرگی می شود. همچنین بعلت وجود چندین حروف الفبا که در فارسی معادلی ندارد و تلفظش پیچیده است باعث افزایش سختی این زبان می شود.

منابع مختلفی برای یادگیری حروف الفبای گرجی و زبان گرجی در اینترنت یافت می شود که به صورت ویدئو هستند و راحتی آموزش را چندین برابر میکند. به همین علت کسانی که علاقه دارند گرجی یاد بگیرند با امکاناتی که امروزه در اختیار داریم بسیار آسان تر است.